donderdag 5 april 2012

De Geit of, Wie is Sylvia? in O.T. theater

Voor het eerst sinds O.T. beschikt over een eigen theater, startte een productie met een tournee en speelden we ter afsluiting in eigen huis. Dit was een nieuwe ervaring, die ons des te meer deed beseffen wat voor fantastisch theater we hebben. Je ervaart opnieuw hoe ruim het speelvlak eigenlijk is, terwijl er toch heel intiem gespeeld kan worden.
Gedurende de hele tournee moesten we ons aanpassen aan het formaat van elke zaal omdat we zowel in vlakke-vloer zalen speelden als in schouwburgzalen. Daarom moesten we elke keer vooraf ‘spacen’ en soundchecken, als een kat besnuffel je dan het nieuwe huis.
En ook al streven we ernaar dat de intimiteit van de voorstelling niet verloren gaat, toch heeft de omvang en architectuur van een zaal invloed op het spel.
Het bleek dat de scènes in het O.T. theater door de intimiteit nog intenser werden. Dat merkten we ook aan het publiek. Men was geraakt en zelfs ontdaan, hoewel er toch ook veel (soms met enig ongemak) gelachen werd.
De serie van twee weken in het O.T. theater liep goed en eindigde met uitverkocht.
Een mooi besluit van een waardevolle reprise periode, met Krisjan en Lowie als twee fantastische nieuwe Billy’s, met de temperamentvolle Codarts stagiaire Ruben als drummer op tournee en onze inspeciënt Tjalling vol enthousiasme op zijn eigen drumstel in het O.T. theater. En met Ria, Bert en Willem die het stuk weer als nieuw benaderden, waardoor het nog meer aan intensiteit en zeggingskracht won. Wat waren ze goed! De magie van theater is onontkoombaar, dat weet ik zeker.
Ik zal deze geit missen. En ook zal ik de gesprekken vooraf en achteraf in de kleedkamer missen, de  opmerkingen over het stuk en het plezier waarmee Bert, Ria en Willem met veel liefde de spot dreven met elkaar. En wat genoot ik van de laatste tien minuten voordat de zaaldeuren opengingen. De jongens voetballend met een softbal met altijd dezelfde muziek van Bach op de achtergrond en Ria op de tribune. Er heerste grote opwinding als het iemand lukte om de bal in het doel te schoppen: het kleine raampje in het huis van Billy. Dan wisten we: deze avond kan niet meer stuk. Maar als de bal net het doel miste, stond iedereen des te meer op scherp, waardoor de voorstelling nog spannender werd. Uiteindelijk kunnen we stellen - gezien de publieksreacties - : elke voorstelling van De Geit of, Wie is Sylvia? was raak. 

Mirjam Koen
regisseur

zondag 11 maart 2012

In het houten huisje

En opeens zit ik in het houten huisje, het privédomein van Billy, tegenover mij Ruben die onder de antibiotica mee drumt met Zappa, en de toneelschuur stroomt vol. Anderhalve maand geleden heb ik een week mogen repeteren met drie topacteurs voor de herneming van een topvoorstelling en ik vond het heerlijk. Het voelde een beetje als toen ik mijn debuut maakte in de B1 van vv Jonathan te Zeist en de trainer, die mij halverwege het seizoen had gescout bij de B2, tegen mij zei, ‘de komende helft hoef je alleen maar te genieten, ga gewoon lekker voetballen, elke fout die je maakt is mijn verantwoordelijkheid.’
Ik had immers maar één week, wat had ik kunnen doen naast mij verbazen over de sublieme techniek van mijn, dat mag ik nu toch zeggen, collega’s en ondertussen op de vloer vooral veel te genieten? Veel meer kan je toch niet verwachten van een jonge, beginnende acteur die in één week een rol over moet nemen?
Maar goed, dat was toen, nu zit ik met zwetende handen te wachten tot de muziek stopt en ik op moet om mijn persoonlijke première te spelen. Terwijl ik probeer te genieten ben ik vooral bang dat ik mijn tekst ga vergeten, en probeer ik de onweerstaanbare drang toch nog even mijn cue voor de derde opkomst in het tweede bedrijf in mijn script op te zoeken te weerstaan, dat heeft nu echt geen zin meer, gewoon spelen, gewoon genieten. Misschien moet ik mijn voetbaltrainer weer eens bellen.
Inmiddels heb ik mijn vierde voorstelling  achter de rug en ik vind het heerlijk. Vanuit het houten huisje luister ik mee terwijl het drama zich voltrekt, het af en toe in lachen uitbarstende publiek wordt steeds stiller. En straks mag ik. Heb desondanks een afspraak gemaakt met mijn trainer, niks psychologisch, gewoon om weer eens wat aan mijn traptechniek te werken. Elke avond proberen we vóór de voorstelling een kleine schuimrubberen bal door het raampje van het huisje te schieten en Willem is tot nu toe de enige die dat gelukt is. Het is denk ik van groot belang, voor ons, maar vooral voor hem, zijn Messi-complex vóór het einde van de reeks wat te temperen. Want bij zo’n vorm van zelfoverschatting is uiteindelijk niemand gebaat.


LOWIE VAN OERS speelt Billy in De geit of, wie is Sylvia? Hij loopt stage in deze voorstelling en zal later dit jaar afstuderen aan de Arnhemse toneelschool. Verder liep Lowie stage in Botter van stichting nieuwe helden en De kersentuin van Keesen&co. Daarnaast zal hij later dit jaar een voorstelling maken bij Generale Oost. Hij zal daarvoor de tekst Vorher/Nachher van Roland Schimmelpfennig vertalen.

dinsdag 31 januari 2012

Eerste publieksreacties

Intussen zijn de eerste voorstellingen gespeeld en is het publiek razendenthousiast. Lees hier wat het publiek in Eindhoven over deze voorstelling schreef: http://www.parktheater.nl/programma/1473/Onafhankelijk_Toneel/De_Geit_of_Wie_is_Sylvia_/?maand=2012-01-20

foto's: Leo van Velzen

zondag 29 januari 2012

mijn Tegenspeler

Op de toneelschool leerde ik dat een kostuum een tegenspeler kan zijn
het hoeft niet altijd "lekker te zitten"
het kan een spanning oproepen
tussen
jou en het kostuum
het kan bijvoorbeeld te klein, te groot, te zwaar  zijn
daar kan je mee spelen
je bewegingen aanpassen of juist niet
het kan je concentratie vergroten, verleggen
en wat al niet meer

in de Geit ga ik naar de kapper
en terwijl ik dat zeg
doe ik mijn jas aan
ik beweeg mij er soepel in
ik kan doen wat ik wil met de jas
ik ben immers baas over mijn kostuum

wanneer ik terugkom van de kapper
heb ik een brief in mijn jaszak
een zeer belangrijk  noodzakelijk   rekwisiet
zonder de brief is er geen scene en ook geen drama

de zak van mijn kostuum is te ondiep....
de brief past er net in

de mise en scene betreft een rechte lijn, iets over het midden van het toneel
bij opkomst terwijl ik de mise en scene
loop
steek ik angstvallig mijn rechterhand in mijn jaszak
houd ik de brief stevig vast
speel ik een vrouw die net van de kapper komt
goed in haar vel zit
het fijn vindt om weer thuis te komen
maar tegelijkertijd registreert dat er iets niet pluis is

door de beperking van het kostuum
pas ik mij noodgedwongen aan
in mijn bewegingen
en hoef ik geenszins spanning te spelen
want dat doet
mijn Tegenspeler


Ria Eimers speelt de rol van Stevie in De Geit of, Wie is Sylvia?

maandag 23 januari 2012

We zijn vertrokken

Net mijn resultaten doorgegeven aan de site van de nationale tuinvogeltelling. Viel tegen. Meestal veel meer huismussen en kauwtjes in de tuin. Nu bleef het bij vijf soorten waaronder twee zwartkoppen. Tellen, cijfers, resultaten, we zijn er allemaal afhankelijk van op dit moment. We moeten scoren, anders lig je eruit.
Bij elke uitvoering word ik ermee geconfronteerd. Hoeveel zitten er vanavond? Een toneelspeler vraagt aan een medewerker van een kleine schouwburg: ”Hoeveel zitten er vanavond?” De medewerker antwoordt wat mompelend: “Onder de tien”. “Nou, mooi”, zegt de toneelspeler want hij verstaat ‘honderdentien’.
Er zouden zo rond de 260 mensen in de zaal moeten zitten, maar het blijken er toch flink wat meer te zijn. Afgelopen vrijdag zijn we vertrokken met de reprise van De Geit, zoals wij de titel van onze voorstelling inkorten. We zijn gestart in de Philipszaal in Eindhoven. Eindhoven blijft toch altijd een beetje thuiskomen voor mij. Foto`s aan de muur uit de tijd dat ik nog bij HZTHollandia werkte.
De grote zaal is uitverkocht: André van Duin. Ik loop hem tegen het lijf als ik Ria de weg wijs achter het toneel zodat ze straks niet verdwaalt tijdens de voorstelling, als ze om moet lopen om aan de andere kant van het decor weer te kunnen opkomen. Een vriendelijk
‘Goedenavond’ en met sportieve jonge tred snelt hij naar het podium van de grote zaal.
Wij eten in het theaterrestaurant, op het menu staat de favoriete dis van Van Duin: puree met sukadevlees en spruitjes, aanbevolen. Iedereen om mij heen bestelt sukadevlees. Alleen Willem en ik nemen de vegetarische schotel. Na het eten, beneden in de catacomben van de schouwburg klinken de lachsalvo`s uit de grote zaal over de intercom. En in de foyer hoor ik de eerste carnavalsschlager.
In de kleedkamer maakt Willem een foto van het koffertje, een soort flightcase, met allerlei gadgets. Een origineel welkomstgeschenk van het Parktheater. Ik durf er niks uit te nemen. Jacqueline, die verantwoordelijk is voor onze kostuums, vist er een naai-etuitje uit met daarin het door mij allang gewenste draad-door-de-naald apparaat. Elke voorstelling trek ik in een scene de knoopjes van mijn overhemd eraf en met mijn HEMA leesbrilletje op lukt het maar niet om de draad door het oog van de naald te steken. Dit zal helpen. Willem neemt een halve Twix: “Wil iemand de andere helft?” Als ik wat later in het koffertje kijk, is de Twix weg. Het doet mij denken aan een moderne versie van het koffertje van Okkie Trooy.
Fijne reacties na de voorstelling. Duimen die omhoog gaan. Publiek dat ik nog ken uit mijn tijd van HZTHollandia. Een vriendin van Ria van vroeger wacht tevergeefs op Ria en geeft mij haar kaartje. Iemand spreekt mij aan:”Ik kom uit Weert. Ik volg u al vanaf het moment dat u bij Het Vervolg speelde (`80-er jaren)”. Mons de Goede (programmeur) komt nog even gedag zeggen en vertelt dat de reacties unaniem lovend zijn. Ik bedank hem en geef hem een compliment over het aantal bezoekers. Hij is zelf wat teleurgesteld: “Met zo`n cast, met zo`n toneelstuk had het uitverkocht moeten zijn.”
Ik loop de parkeerplaats op, regen, doe mijn bosje bloemen voorzichtig in de koffer van mijn motor en trek mijn fluoriserend vestje aan. Ron Brandsteder, ook met bosje, staat achter zijn bolide en wenst mij een veilige rit toe. We zijn vertrokken.

Bert Luppes speelt Martin in De Geit of, Wie is Sylvia?. Hij ontving voor zijn rol in 2009 de Louis d'Or.

woensdag 18 januari 2012

Only you can make this work for YOU

Anderhalf  jaar geleden afgestudeerd aan de Toneelacademie in Maastricht, zit ik nu tussen de ouwe rotten in het vak, te kijken, te luisteren en te proberen. Ria, Bert en Willem zijn drie topspelers. Het lijkt wel alsof ze dit vaker hebben gedaan. Ze hebben plezier in het spelen en een mooie concentratie. Nu aan mij de uitdaging om mij hier op de een of andere manier bij aan te sluiten. Rennend, puffend, roodaanlopend en pompend probeer ik mij uit alle macht te meten aan mijn talentvolle tegenspelers. Maar helaas; Mirjam Koen gelooft het niet helemaal. “Krisjan, ik hou van eigenzinnige, authentieke acteurs.”, zegt ze... en daarmee zegt ze eigenlijk ook, ‘deze rol is nu helemaal van jou... the power is in you, only you can make this work for YOU, dus ga die vloer op en zing je eigen lied’. Precies.
Ok...ontspan. Nu kijken; dat is Bert en dat is nu je vader, ook al ken je hem pas een paar dagen. Dat is Ria, dat is je bloedeigen moeder. Je eigen kamertje. Een paar stoelen en een paar tafels. Je huis. Je thuis. Het leren kennen van iets wat je je hele leven al kent. Elke dag weer wat meer. Elke avond weer opnieuw.
Het is fijn om zo’n ervaring te delen met deze drie topspelers. En dan is het ook nog eens een heel goed stuk. Wat wil je nog meer?
Krisjan Schellingerhout speelt Billy in De Geit of, Wie is Sylvia? Hij studeerde in 2010 af aan de toneelacademie in Maastricht. Hij speelde de rol van de jonge David in het nieuwe stuk De Zoon van Willem de Vlam, heeft hoofdrollen vertolkt in 2 korte tv-films en liep tijdens zijn studie stage bij het Ro en in Vlaanderen bij het Toneelhuis.

dinsdag 10 januari 2012

Bert is somber en Ria vrolijk...

Bert is somber en Ria vrolijk. Het is maandag, de allereerste dag van de reprise-repetities voor De Geit. Bert is bang voor lege zalen, zegt ie. Ria weet niet waar hij het over heeft. Zij komt net uit overvolle zalen. We kijken naar een DVD met een registratie van de voorstelling uit 2009 waarop we niet alleen allemaal drie jaar jonger waren. We waren ook drie jaar 'beter'. "Dit krijg je niet zomaar terug", denk ik, terwijl ik ons overtuigend, met een vlekkeloze timing over het televisiescherm zie vliegen.

Een week met tekst in de hand op de vloer is genoeg om me van m'n angst af te helpen. Sterker nog; een week met tekst in de hand op de vloer is genoeg om me te laten denken dat het nog beter, vooral 'rijker' kan. Ik heb bijvoorbeeld de afgelopen week vaker "Verrek, dat bedoelt Albee ook nog" gedacht, dan tijdens de hele hectische eerste maakperiode in 2009.
Toneelspelers uit een oud project terugzien is leuk. We omarmen elkaar en begroeten elkaar intens. Maar nog leuker is het om toneelspelers uit een oud project op de vloer, in het stuk, in de rol terug te zien. "Ja, inderdaad, nou herinner ik het me weer. Zo speel jij. Zo doe jij dingen".
Als u straks gaat kijken moet u eens opletten hoe Ria en Bert elkaar ruimte gunnen - zelfs in de heftigste scénes - zonder zichzelf weg te cijferen. Dat lijkt op emotie, maar is techniek, ervaring, intuïtie en talent. Knap, vind ik dat. Trouwens, Bert is inmiddels - misschien wel juist daardoor - weer vrolijk.

Willem de Wolf speelt Ross in De Geit of, Wie is Sylvia? Hij studeerde in 1985 af aan de toneelacademie in Amsterdam. Hij speelde bij Toneelgroep mugmetdegoudentand en maakt sinds 2010 deel uit van de artistieke kern van het Antwerpse theatergezelschap Cie. De Koe